Menu
Breadcrumb

Plankton

Plankton is een verzamelnaam voor in het water zwevende, meestal microscopisch kleine organismen. In grote rivieren is het een essentieel bestanddeel van het ecosysteem. Eencellige algen, het zogenaamde fytoplankton, vormen hier meestal het gros van de aquatische vegetatie. Als ze tot bloei komen, veroorzaken ze de bekende eutrofiëringsverschijnselen en beïnvloeden zodoende de waterkwaliteit.

Een overmatige groei van planktonalgen (of “algenbloei”) wijst op een te hoog nutriëntengehalte in het Rijnwater. Deze “eutrofiëring” doet zich vooral voor in de benedenloop van de Rijn en in het IJsselmeer.

Veel meer nog dan door het nutriëntengehalte wordt de ontwikkeling van plantaardig plankton in een rivier als de Rijn echter beïnvloed door de stroomsnelheid en door andere fysische en hydrodynamische factoren.

Sinds 1990 worden er in het kader van het Rijnactieprogramma en het programma “Rijn 2020” van de ICBR regelmatig over de volledige lengte van de rivier monsters genomen van het fytoplankton. Daarbij worden overal vergelijkbare criteria toegepast.
Tijdens het onderzoek in 2006/2007 werd het programma voor het eerst uitgevoerd volgens de voorschriften in bijlage V van de EG-Kaderrichtlijn Water (KRW), en ingebed in een cyclus van zes jaar.

In 2012 was de biomassa van het fytoplankton iets hoger dan in de monitoringsprogramma's van 2000 en 2006/2007. Als evenwel de trend op lange termijn wordt geanalyseerd en er een vergelijking wordt gemaakt met de gegevens uit de jaren tachtig van de twintigste eeuw wordt duidelijk dat de biomassa van het fytoplankton inmiddels stagneert op een laag niveau. Deze trend op lange termijn correleert met de daling van de nutriëntenconcentraties en de emissie van fytoplankton uit het Bodenmeer, maar heeft wellicht ook in zekere mate te maken met de filteractiviteit van uitheemse mosselen.

Dit biologische kwaliteitselement wordt uitvoerig behandeld in ICBR-rapport 224 “Het fytoplankton in de Rijn 2012”.

 

Wist je dat ...

plantaardig plankton de basis is van alle leven in het water?

Plantaardig plankton wordt ook wel fytoplankton genoemd en bestaat in de Rijn vooral uit kiezelalgen en blauwalgen. Het vormt het voedsel voor het dierlijke plankton.

Dit zoöplankton bestaat in de Rijn vooral uit protozoa en raderdiertjes; in de Rijndelta komen ook kleine kreeften, zoals watervlooien en roeipootkreeftjes voor.